پذیرش هویت اقوام گامی بسوی وحدت ملی

افغانستان یک کشور کثیرالملیتی هست و چشم پوشی از حقوق این ملیت ها، تقویت اندیشه توهین به شهروندان و تجزیه کشوراست و با توجه به ماده چهارم قانون اساسی افغانستان تعدد قومیت ها در افغانستان با وحدت ملی کشور ضدیت ندارد، به باور این قلم، پذیرش نام اقوام توسط قانون اساسی نه تنها باعث خدشه دار شدن وحدت ملی نشد بلکه زمینه را برای حرکت به سمت وحدت ملی فراهم کرد. زمانی ملت سازی در افغانستان شکل می گیرد که هویت های اقوام به همان شکلی که هست پذیرفته شود.

قانون اساسی افغانستان تکثر اقوام را در ماده چهارم پذیرفته و در این ماده نام چهارده قوم و سایرین ذکر شده و نیز در قانون اساسی کشور هویت ملیت اتباع افغانستان تعریف گردیده و اینکه در شناسنامه درج ملیت مغایر قانون عمل میشود و با تعبیر خوشبینانه باید گفت؛  بی حافظ گی زمامداران حاکم قانون، اعضای کابینه و بی توجهی اعضای شورای ملی بعنوان نظارت از قانون را نشان می دهد.

بنا بر این هیچ فرد و گروه و یا مقامی حق ندارد و نمی توانند که هویت دیگر اقوام و ملیت ها را نادیده بگیرد و یا هویت یک قوم و قبیله را بر دیگران تحمیل کند و تمام اقوام افغانستان ساکن در افغانستان دارای حقوق مساوی در برخورداری از حقوق شهروندی هستند. ما باید به سمت ملت سازی حرکت کنیم و راهکار آن این است که هویت تمامی اقوام افغانستان در تمامی بخش ها پذیرفته شود.

یقیناً قوم پرستی ، زبان پرستی و سمت پرستی کار خوب و شایسته نیست ولی دفاع از هویت ( قومیت و ملیت) تا قوم پرستی زمین تا آسمان فرق دارد. هر افغانستانی و هر شهروند افغانستان قانوناً حق دارد تا در دفاع از حق و حقوق و هویت دربرابر پلان های شوم و خصمانه مبارزه  و از حق مسلم خویش دفاع نمایند.

موضوع جنجال صدور تذکره های الکترونیکی و ذکر نام اقوام مختلف کشور از مباحثی هست که از چند سال بدینسو پس از چندگاهی با فراز ونشیب های متعدد حساسیت ها را افزایش می دهد.

اولین بار موضوع یاد شده که با واکنش تند اقشار مختلف و از جمله جوانان رو برو گردید، سال ۱۳۹۳ خورشیدی، زمانی که بحث هویت اقوام، مخصوصا سادات معظم در شناسنامه ی الکترونیکی سرو صدا ایجاد نمود، دقیقا دهه ی سوم حوت ۱۳۹۳ خورشیدی سپه سالار جهاد و مقاومت، فقید سید حسین انوری و هیئت همراه از ریاست ثبت نام توزیع شناسنامه های الکترونیکی دیدن نمودند و از رئیس محترم آن ریاست جناب آقای زمری باهری، روند توزیع شناسنامه های الکترونیکی و چگونگی اطلاعات و نام سادات در دیتابیس و چالش های موجود معلومات خواستند.

در این نشست مرحوم آقای انوری،  قوم گرایی را  از نظر عقلی و منافع ملی مردود خواند و گفت: برخی کسانی که معتقد به این امر نیستندعده‌ای را مجبور به موضع گیری می کنند و هرچند که بر اساس قانون اساسی، همه مردم کشور باید به یکدیگر احترام داشته باشند و در تطبیق قانون نیز، باید با همه یکسان برخورد شوند و حقوق شهروندی برای همه، محترم شمرده شوند.

نزدیک دو سال بعد مجددا، بحث تذکره های الکترونیکی بحث داغ و در شبکه های اجتماعی با واکنش های تندی رو برو گردید تا اینکه بعد ازظهر شنبه ۱۶ حوت ۱۳۹۵ خورشیدی، محترم سید خلیل الله انوری؛ رئیس شورای رهبری حزب حرکت اسلامی مردم افغانستان و هیئت همراه ایشان، ازمرکز صدور تذکره های الکترونیکی دیدار و با زمری باهر رئیس این مرکزملاقات و پیرامون توزیع  این سند ملی گفتگو نمودند.

در این ملاقات جناب آقای باهر با یادآوری از تلاش و دلسوزی های بی دریغ رهبر فقید حزب حرکت اسلامی افغانستان، سترجنرال مرحوم سید حسین انوری قدر دانی نموده و اظهار داشت: در آغاز به کار صدور تذکره های الکترونیکی و نظارت دقیق ایشان بعنوان یک شخصیت ملی جهت تأمین و تحقق عدالت اجتماعی و انجام این روند ملی برای تمامی اقوام و شهروندان افغانستان، از این پروسه ی ملی حمایت نمودند.

اما اخیرا گفته هایی از سوی برخی مقامات مربوط به این روند ملی که از طریق رسانه ها انعکاس یافت و به نظر نگارنده و آنچه که از علائم و نشانه ها بر می آید، سیاست چند گانه ی حکومت در این روند برجسته و با اهداف مشخص بحران بحث قومیت از سوی حلقات خاصی مدیریت می شود.

مصاحبه ی ر ئیس تذکره الکترونیکی، جناب همایون محتاط در یکی از رسانه ها در فضاهای حقیقی و مجازی بحث بر انگیز گردید، این بار عصر روز دوشنبه ۱۶ اسد ۱۳۹۶ به اشتراک بزرگان سادات به میزبانی محترم سید حسن سید،  فرزند جنرال شهید میراحمدشاه گردیزی در هوتل بین المللی کانتی نینتال کابل برگزار و  بزرگان سادات پیرامون بحث هویت تبادل نظر نمودند.

در این جلسه بزرگانی چون؛ سید رحمت الله مرتضوی، سید اسحاق گیلانی، سید محمد علی جاوید، سید خلیل الله انوری، سید فَضل الله واحدی، سید جعفر عادلی حسینی، سناتور سعیدی، سید ناصر یعقوبی، امیری گردیزی، سید حسن سید گردیزی، سید جواد حسینی، سید عبدالواحد حسینی، سید عارف امین زاده، سید بشیر بشردوست و دیگر بزرگان سادات اعم از شیعه و سنی حضور داشتند.

باحضور شخصیت ها جهت مشوره و راه بیرون رفت از معضلات بحث هویت قومی، طبق اظهارات میزبان، این نشست مشورتی از سوی سید خلیل الله انوری طرح و در آغاز تأکید صورت گرفت که این جلسه بحث محوریت و ریاست نخواهد بود، بر اساس پیشنهاد محترم سید اسحاق گیلانی که این جلسه به ریش سفیدی و مدیریت یکی از شخصیت های حاضر و در نهایت به جمع بندی نیازمند است که کاندید ایشان حاج آقای مرتضوی بود و به همین منوال جلسه ادامه یافت و در نهایت تصویب شد که جمع از بزرگان سادات شیعه و سنی رئیس جمهور را ملاقات نمایند و به همین منظور یک کمیته ی هفت نفری عبارت از آقایان؛ سید جعفرعادلی حسینی، سید حسن سید، سید جواد حسینی، سید عبدالناصر یعقوبی، داکتر امیری و بشر دوست نیز تشکیل شد.

در ابتداء حجت الاسلام والمسلمین داکتر سید محمد علی جاوید، با یاد آوری از تلاش های سترجنرال مرحوم سید حسین انوری بحث ذکر هویت هر قوم در تذکره‌های الکترونیکی را تفصیلا ادامه داده و همین طور هرکدام از بزرگان طی صحبت های جداگانه ضمن تقدیر از نقش مرحوم آقای انوری و فرزندش سید خلیل الله انوری طی دیدارهایی با آقای کرزی رئیس جمهور سابق و محمد اشرف غنی رئیس جمهور فعلی و همین طور با مسئولین ریاست تذکره  الکترونیکی در پیوند هویت اقوام ساکن در این کشور و نیز موارد ذیل مطرح و شرح داده شد:

– اظهارات همایون محتاط اقدام رئیس جمهور و یا فیصله ای کابینه نبوده، بلکه انگیزه ای سیاسی دارد.

–  هیئتی جهت تداوم و پیگیری بحث هویت سادات و دیگر اقوام مشخص گردد.

– لیست شخصیت هایی تأثیر گذار  تهیه و با شخص رئیس جمهور ملاقات نمایند.

–  قبل از ملاقات با رئیس جمهور، باید محتاط دیده شود و معلومات در اختیار هیئت قرار گیرد.

–  هر هویتی ممکن قابل تغییر باشد، اما هویت قومی تغییر نا پذیر است.

– از عملی شدن این روند نباید نه ملیت‌های  کوچک و بزرگ هراس داشته باشند.

– نادیده گرفتن هویت یک قوم و به اجبار آن را  به قوم دیگری نسبت دادن جفا به حقوق شهروندی این کشوراست.

– دلیل اینکه اقوام بسیاری از قانون اساسی بیرون مانده‌، گرایش‌های سیاسی و سمتی داخلی و خارجی بوده که اختلافات قومی در این کشور دامن زده شود.

– سادات وقتی می خواهند در این سرزمین زندگی‌کنند، حق دارند هویت‌شان به رسمیت شناخته شود و این خواسته برتری طلبی و قوم گرایی نیست و حق مسلمان شان است.

– ذکر نام‌ سید و اقوام دیگر در تذکره حتمی و غیر قابل تغییر است.

در اخیر مطالب جلسه توسط آقای مرتضوی که ریاست موقت و دوره ای جلسه را به عهده داشت، جمع بندی گردید.

نویسنده: سید جعفرعادلی«حسینی»



Comments are closed.