آشنايي با شخصيت هاي كلان تشیع افغانستان

(2) مشعل دار شريعت و پاسدارى

(حضرت آيت اللّه العظمى سيّدمير على احمد حجّت كابلى)

 حضرت آيت اللّه سيّد مير على احمد حجت كابلى از جمله پيش گامان نهضت اسلامى در افغانستان است. وى با سياست نرمش و انعطاف و حوصله‏مندى، تدبير و آگاهى نسبت به  مسايل روز و جو حاكم بر جامعه، به فعاليت‏هاى مذهبى  آغاز كرد و به تدريج نتايج مثمر و مفيدى از فعاليت هايش گرفت. احداث تكيه خانه وحسينيه‏ى عمومى چنداول كابل وزيارت سخى ونيز مسجد على ازجمله افتخارات او است، رفع تقيه‏ ازشيعيان كابل و ايجاد تفاهم و تقريب ميان مذاهب اسلامى ازديگر دست آوردهاى ايشان است. در ضمن به تدريس علوم مختلفه نيز مى پرداخت و شاگردان ممتاز و قابل قدرى به جامعه‏ى اسلامى تقديم كرد.

در كارهاى سياسى‏اش معتدل بود و نبض جامعه را به خوبى درك مى‏كرد. حجت انسان خوش محضر وداراى زندگى ساده و بى پيرايه بود. او مورد احترام  آحاد مردم اعم از شيعه و سنى بود. زندگى بى تكليف و فقيرانه اش او را درنزد مردم محترم‏تر ساخته بود. در حالى كه بر بسيارى از علوم احاطه‏ى كامل داشت، خيلى متواضع بود. او را مى‏توان از جمله افراد نادر و شخصيت منحصر به فرد در روابط اجتماعى و سياسى دانست. آقا ضياء حجّت فرزند ارشد ايشان نيز از جمله مبلغين احكام دين و ازسخنوران نامى  كشور به حساب مى‏آمد. مقبره‏ى حضرت آيت اللّه العظمى حجّت كابلى وفرزندش دركنار زيارت سخى مى‏باشد.

 حضرت آیت الله العظمى سيّداحمد كابلى (مشهور به ميرعلى احمد حجت(ره))در سال 1268 (ه ش) در يك خانواده‏ى  متدين و مذهبى در كابل ديده به جهان گشود. در روزگارى كه مرحوم آيه‏اللّه العظمى حجت متولد شد، عبدالرحمن خان از طرف دولت استعمارگر انگليس بر آن سرزمين حكومت مى‏كرد. از جنايات عبدالرحمن خان دستگيرى و به شهادت رسانيدن جد، پدر و عموى آيت‏اللّه حجت بود .درآن موقع ميرعلى احمد حجت بيش از دو سال نداشت، پس از شهادت آنها، مأمورين عبدالرحمن خان تمام مايملك وداروندارآن‏ها رابه تاراج بردند. آيت اللّه حجت(ره) در نوجوانى وارد حوزه علميه مشهد شد و از ابتداى علوم متداوله شروع نموده ومدت  ده سال تمام آن چنان كوشا و جدى به درس و تحصيل خويش ادامه داد كه در اندك زمان جزء افراد سرشناس آن حوزه‏ى مقدسه گرديد، طورى كه خود نيز حوزه درسى تشكيل داده و شاگردانى تربيت نمود. براى ادامه‏ى تحصيل از مشهد مقدس بسوى قم عازم شد. پس از مدتى تحصيل در قم تصميم به رفتن به نجف اشرف گرفت كه در آن زمان بزرگ ترين حوزه علميه‏ى جهان تشيع بود. مسير قم تا نجف اشرف راازطريق كرمان شاه پياده طى نمود. پس از رسيدن به آن مكان مقدس در يكى از مدارس مرحوم آیت الله العظمى سيّدكاظم يزدى(ره) ساكن گرديد. و بدون فوت وقت  مشغول به تحصيل شده و در مدت (نزديك به ده سال)اقامت در آن مكان مقدس از محضر علماى بزرگى چون مرحوم آيه‏ا… العظمى سيّدابوالحسن اصفهانى(ره) مرحوم آيه‏العظمى ميرزامحمدحسين نائينى(ره)  و مرحوم آیت الله العظمى شيخ ضياءالدين عراقى(ره) … استفاده‏ى شايانى برد. او در كسب فيوضات علمى واخلاقى آن چنان جدى و پر تلاش بود كه از طرف آن اساتيد بزرگ وعلماى عظيم‏الشأن مفتخر باخذ اجازه نامه‏هاى اجتهاد گرديد. معظم له در حوزه‏هاى علميه نجف، قم، مشهد و كابل شاگردان فاضل و برجسته‏ى تربيت نموده است. ازجمله‏ى شاگردان مشهور ايشان عبارت اند از:

آيت اللّه سيّدجعفر مرعشى اخوالزوجه‏ى حضرت آيت اللّه العظمی سيّد محمد سرور واعظ شهید(احياگر شيعه در افغانستان، ص 51  سيّدخليل حجّت) ، آيت اللّه على محمد ابن محمديزدى الاصل خراسانى مسكن ، مؤلف كتاب شجرة الانسان در آداب و اخلاق، آيت اللّه العظمى بهاءالدينى(زندگى نامه حضرت آيت اللّه العظمى بهاء الدينى، ص 57 حسين حيدرى كاشانى) ، آيت اللّه العظمى واعظ بهسودى، آيت اللّه حاج آخوند كوه بيرونى، آيت اللّه سيّدمحمد حسن رئيس يكاولنگى، آيت اللّه سيّدمحمد حسين مقدس، آيت اللّه حاج سيّدحسين سجادى…

 حضرت آيت اللّه العظمى حجت كابلى(ره) در شرايطى به افغانستان بر گشته  و آغازبه مبارزه كرد كه در آن كشور ساليان متمادى ازطرف علماى در بارى و خود فروخته پادشاه را به عنوان سايه‏ى خدادرزمين (ظل اللّه فى الارض) معرفى شده بود او را داراى معجزه و كرامت مى‏خواندند. آيت الله حجت در چنين شرايطى عليه  بيداد گرى مبارزه كرد. در مورد خدمات و مبارزات حضرت آيت اللّه حجّت كابلى(ره) سخن زياد است، دراينجابه عنوان آخرين كلام‏مطلب را با نقل جمله‏ى يكى از بزرگان آن سرزمين به پايان مى‏رسانم: «علماى افغانستان مديون و مرهون خدمات محى الشيعه والشريعه حضرت آيت اللّه‏العظمى حجت كابلى(ره) مى‏باشند.»( زندگى نامه آيت اللّه العظمى حجّت كابلى به قلم فرزندش سيّد محسن حجّت، به نقل از فصلنامه‏ى آريانا، ش 2 و 3، ص 109 تا 117 .)

فرزندان حضرت آيت اللّه العظمى حجّت(قدس‏سره) عبارت اند از:

مرحوم آقاضياء حجّت، فرزند ارشد حضرت آيت اللّه حجت،او خطيب شهيرو شخصيت فاضل بودكه بعد از رحلت پدر بزرگوارش به امور مردم رسيدگى مى‏نمود؛ سيّدحسين حجّت (مشهور به حسين آقا) فرزند دوم حضرت آيت اللّه حجّت كه بعد از رحلت برادر بزرگوارش آقاضياء، سرپرستى تكيه خانه‏ى عمومى وزيارت سخى و ساير امور مربوط به حضرت آيت اللّه حجّت را عهده دار گرديد؛ فرزند سوم حضرت آيت الله حجّت سيّدحسن حجّت مى‏باشد؛ و چهارم سيّد على آقا حجّت( مشهور به آقاى وحدت) كه سرپرست مدرسه‏ى امام صادق(ع) در مشهد مقدس بوده و به تدريس نيز اشتغال دارد؛ پنجم دانشمند محترم حاج سيّدمحسن حجّت‏است كه نويسنده‏ى توانا و خطيب شهير مى‏باشد. او در زمان اشغال افغانستان توسط روس ها، در جهاد سهم فعال داشت، پس از پايان سطوح عاليه در حوزه علميه قم، دروس خارج فقه واصول را از محضر آيات عظام: وحيد خراسانى، ميرزا جواد تبريزى … استفاده برد، جناب آقاى حجت اكنون در كشور به خدمات دينى و فرهنگى اشتغال دارد.

منبع: کتاب کوثرالنبی(پژوهشی در تاریخ سادات افغانستان)

نویسنده: سیدجعفرعادلی«حسینی»



Comments are closed.