مصلحت اندیشی،از دست دادن زمان و سرمایه های معنوی و مادی

نقدی برهمایش جایگاه علماء در تحکیم وحدت اسلامی درشهرمزارشریف ولایت بلخ!

یاد آوری!

 نگارنده قبلا مطلبی را تحت عنوان «اعلام موضع مشترک علمای جهان اسلام؛ حلقه مفقوده» در نقد و بررسی گنگره جهانی، جریان‌های افراطی و تکفیری از دیدگاه علمای اسلام که در قم برگزار گردیده بود منتشر و پس از آن عده ای که ادعای دانش و حتی رهبری در جامعه افغانستان و ایران را دارند، با واکنش های تُند و تا بدانجا پیش رفتند که حوزه پژوهش، نقد و بررسی را با میدان کُشتی  اشتباه گرفتند و بجای نوشتن پاسخ منطقی با کمال تاسف به اهانت و تهدید پرداختند.

در حالیکه نقد شناخت محاسن و معایب که سره را از ناسره باز شناسد و به معنی رای زدن و داوری کردن است.

با این تذکر می خواهم به اختصار به نقد یکی از همایش های که نگارنده چندی قبل بعنوان میهمان و یکی از شرکت کنندگان «همایش جایگاه علماء در تحکیم وحدت اسلامی» در شهر مزار شریف شرکت نموده بودم.

هرچند در نظر داشتم در همان روزهای نخست به نقد همایش مورد نظر بپردازم،  اما به دلائلی صبر نمودم و پس از نقد دو محقق فرهیخته و اهل قلم مقیم مزار شریف حجت الاسلام والمسلمین  سید محمد اسلامی و استاد سید اسحاق شجاعی نکاتی را در مورد «همایش جایگاه علماء در تحکیم وحدت اسلامی» که درشهرمزارشریف ولایت بلخ برگزار گردیده بود داشته باشم.

روز جمعه 24 دلو 1393 خورشیدی، همایش یک روزه تحت عنوان بالا، از سوی «مؤسسۀ فرهنگی خدماتی ثقلین»، «بنیاد فرهنگی، تبلیغی پیامبر اعظم»، «شورای علمای افغانستان»، مؤسسۀ فرهنگی و انتشاراتی صبح امید» و «بنیاد فرهنگی، اجتماعی راه امین»، در هوتل آریانا شهر مزار شریف با حضور علماء مسئولین دولتی، نمایندگان شورای ملی، شخصیت های سیاسی، فرهنگیان و اقشار مختلف برگزار شده بود، حدود صد نفر از اهل علم و شخصیت سیاسی و متنفذین قومی از ولایات مختلف کشور در این همایش حضور داشتند، در این سمینار علمای دین، مسئولین حکومتی و دانشگاهیان شرکت و سخنرانی نمودند.

در این همایش دعوت شده بودند. تعداد زیادی از عالمان و مسوولان سیاسی و دانشگاهی سخنرانی کردند. در بروشوری که به شرکت کنندگان دادند.

همایش با مجری گری عبدالرئوف توانا همراه و با اولین سخنران همایش، آیت ا لله میرهادی سجادی و پیام آیت الله محسنی آغاز، محمد ظاهر وحدت معاون ولایت بلخ، حاجی محمد محقق معاون دوم داکترعبدالله، عبدالباری راشد، رئیس اسبق اکادمی علوم، عالمی بلخی وزیر امور مهاجرین، مولوی سبحان الله رئيس نمایندگی  شورای اخوت اسلامی در ولایت بغلان، حجت الاسلام محمد حسین جعفری رئیس کمیسیون مالی شورای اخوت اسلامی، پروفیسور صدیق افغان، حجت الاسلام سید محمدهادی«هادی» از جمله سخنرانان این همایش بودند که از 9 صبح تا عصر ادامه یافت.

ایجاب می کرد که این همایش بعنوانِ یک نشست دینی و علمی و براساس همان اهداف و محورهایی که در بروشورتذکر داده شد بود، بدور از ملاحظات سیاسی و مصلحت اندیشی، باید شخصیّت های برجسته دینی و علمی دعوت می شدند و با همین امکانات گذاف(نزدیک یکصد هزار دالر) می توانستند نشست علمی و پژوهشی را طی چند روز برگزار و برای سخنرانان فرصت بیشتر داده می شد تا با تحلیل و تجزیه  در موضوع مورد نظر بهره برداری درست از زمان و امکانات صورت می گرفت و آنچه که مانع استفاده درست از این فرصت برای تمویل کنندگان گردیده بود عبارتند از:

1. ترس، محافظه‌کار و مصلحت اندیشی در موضوع خاص همانند برگزاری همایش علمی، به گفته دکتر علی شریعتی: هیچ جیز غیر از خود حقیقت، مصلحت نیست.

از مدتی بدینسو در جامعه افغانستان رسم شده که مصلحت را روپوش دروغین زیبایی قرار داده و حقیقت را در درونش مدفون کنند و اکثرا مصلحت مونتاژ دین و دنیا شده و در جامعه امروزی ما عده ای واقعیت و حقیقت را قربانی همین شعار مصلحت ها نموده اند که یکی از نمونه هایش را در برگزاری«همایش جایگاه علماء در تحکیم وحدت اسلامی» شاهد بودیم.

نگارنده که از سوی مسولین محترم «مؤسسه فرهنگی خدماتی ثقلین» دو روز قبل از برگزاری همایش به مزار شریف دعوت شده بودم و به گفته آن عزیزان تا در موضوع مورد نظر همکار و مشوره دهنده باشم، در اولین روز ورود مان به مزار شریف مشوره ها آغاز و تاساعت یک شب با در نظر گرفتن مصالح مصوبات امضا و اعضای کمیسیون متعهد شدند تا بدان عمل نمایند، فردای آن روز، یعنی 24 ساعت قبل از برگزاری همایش طی ملاقات برخی افراد با مسئولین برگزاری همایش، همه فیصله های کمیسیون نادیده گرفته شد، مجددا مجری، سخنرانان و مدعوین بر اساس مصلحت اندیشی ها انتخاب گردید، حتی در روز برگزاری همایش به فیصله ها عمل نگردیده و این روش در روز موعود نیز تکرار گردیده و بعضی سخنرانان بدون هماهنگی قبلی با ذوق و سیلقه ای شخصی گردانندگان در جایگاه فرا خوانده شدند و سخنرانان نیز بدون آمادگی قبلی لب به اعتراض جهت عدم هماهنگی می گشودند.

واقعیت این است که برگزاری این گونه همایش‌ها با محافظه‌کاری و مصلحت اندیشی های مذهبی، قومی وسیاسی  و نادیده گرفتن لیاقت و شایستگی ها هیچ سودی به جامعه ندارد.

2. آنگونه که در بروشور از اهداف و مقاصد همایش تذکر داده شده بود هیچ گونه  همخوانی با محتوای سخنرانان  نداشت وبیشتر برنامه های این همایش اهداف تبلیغاتی داشت تا به راه حل و باز خوانی هویّت نقش علما در تحکم وحدت.

در چنین همایش ها لزوم ندارند که براساس مصلحت اندیشی ها، سیاست مداران در هر موضوع علمی و پژوهشی سخنرانی کنند و نخود هر آشی باشند، زیرا نداشتن فهم پژوهشی و تاریخی، اعتنا نکردن به پروژه های بزرگ  علمی و باعث کلیشه ای شدن و  نتایج مثبت به دست نخواهد آمد.

3. مسایل علمی و پژوهشی در چنین همایش‌های خاص با عدم حضور عالمان دین باعث از دست دادن زمان و فرصت ها می گردد، چنانچه در همین همایش سخنرانی های تکراری و بدون مطالعه و آمادگی قبلی برای شرکت کنندگان خسته کننده و در نهایت علاقمندان به موضوع بحث ذوق زده می گردند.

4. برای خود نمایی و یا استفاده ابزاری از بیت المال، صرف هزینه های هنفگت مالی که شاید نزدیک یکصد هزار دالر شده باشد و تنها از کابل و ولایات همجوار حدود هفتاد نفر شرکت کننده که تکت هوایی آنها نزدیک هشتصد هزار افغانی گردیده بود که اینگونه مصارف کلان با کمال تاسف جز برای خودنمایی و یا ابزاری برای چپاول و حیف و میل کردن بیت المال و سرمایه ملی چیزی دیگری نخواهد بود.

سید جعفرعادلی«حسینی»


  1. حبيب الله حسام

    یک جهان ممنون ازنقدبجا ومفید وسازنده تان.
    خداکندبیداری ببخشد وبه خط مستقيم رهیاب شوند!

  2. سید جعفر عادلی حسینی

    از عنایات جناب مولوی صاحب حسام رئیس مقتدر شورای اخوت اسلامی افغانستان و حجت الاسلام والمسلمین استاد اسلامی جهان سپاس

  3. از دوجهت براي شما برادر ارجمند جناب عادلي صاحب متأسفيم: يك: از اينكه رازدار نبودي و دوستان ما شما را به عنوان يك فرد امين و رازدار جزء مشاورين و تصميم گيرندگان قرار دادند. خدا ميداند من هم انتقادات بيش از اينها كه شما كرديد دارم كه به كادر مديريت مربوط ميشه و نياز نيست با اين ايرادات واهي اذهان مردم را از امثال اين گونه همايش‌هاي همگرايانه مخدوش سازيم، دو: از اينكه همان ايرادات جناب اسلامي و شجاعي را مكررا بازنويسي كرده و با ايشان همنوا شده و همايشي به اين جامعيت را كه به تعبير جناب آقاي هادي از يك جهت بي نظير بود و آن اينكه تا آخر روز از كثرت جمعيت كاسته نشد و همه با شور و شعف حضور داشتند؛ زير سوال برده و تنها منفي بافي نموده ايد. همانهايي كه آن دو جناب گفته بودند. ريشه يابي ايرادات جناب اسلامي را من در يك نوشتار جداگانه نشر كرده ام شايد خوانده باشيد. بهر حال گردانندگان همايش از شما اين توقع را نداشت كه از انصاف خارج شده و تنها به تعبيرات نسنجيده‌اي چون: «خودنمایی و یا ابزاری برای چپاول و حیف و میل کردن بیت المال و سرمایه ملی» متوسل شويد!

  4. سید جعفر عادلی حسینی

    با عرض سلام و احترام خدمت جناب آقای سید طالب ذکی که واقعا ایشان را دوست دارم، اما در پاسخ جنابعالی که نقد بنده شما را متاثر ساخته عرض کنم:
    1) من جزء مشاورین تصمیم گیرنده در جمع دوستان نبودم تا رازی نزد من باشد و آن را افشا نمایم، آنچه که در نوشته من تحریر گردیده، بعنوان نُقل مجلس در همه جا(خودی و بیگانه) این معضله را مطرح می نمودند.
    بخاطر دارید که از همان لحظه ورودم به مزار شریف، دوستان نگران بودند که مبادا میان من و جناب آقای توانا نبردی صورت گیرد و دوستان متضرر شوند، با آنکه من به اسرار دوستان مزار و جناب آقای هادی خدمت عزیزان رسیدم، ولی از همان نخستین لحظات ورودم احساس گردم که دوستان نگران حضور من در این جمع هستند و به همین جهت از حضور در جمع تصمیم گریندگان در همان ابتدا ورودم فاصله گرفتم، هرچند من با آقای توانا از طریق مبایل صحبت نمودم و از ایشان سخت گلایه داشتم و گفتم هر حرف و سخنی با من داری در خدمتم، اما ایشان کما فی السابق اظهار اخلاص و هسمو بودن و گفته های که دوستان نگرانش بودند رد نمودند.
    2) از دوستان این انتظار را نداشتیم وقتی که میهمان دعوت می نمایند، پی هم تذکر دهند که برخی ها با حضور آقای هادی و عادلی در این همایش ناراضی هستند، همانگونه که جناب آقای هادی و حقیردر کابل مدافع دوستان بودیم و خودمان را با بعضی اشخاص مواجه نمودیم و این انتظار را از شما دوستان نیز داشتیم.
    3) همنوا شدن من با استاد شجاعی و حاج آقای اسلامی واقعیت عینی بوده که از نزدیک مشاهده نمودم.
    4) جالب تر اینکه به گفته شما همايشي به اين جامعيت را آقای هادی بی نظیر گفته، نه تنها این همایش بی نظیر که کم نظیر هم نبوده، زیرا:
    – معلوم نیست که آقای هادی از حضورش در این همایش راضی بوده باشد، برای اینکه بعضی دوستان مزار اظهار می داشتند که رضایت آقای هادی را جلب نمایند و چه رسد به اینکه ایشان این همایش را بی نظیر بخواند.
    – جناب آقای فاضل حسینی در بازگشت از سفر مزار به من و جناب آقای هادی معترض بودند که گویا بدون مشوره ایشان، بنیاد فرهنگی اجتماعی راه امین را در لیست نهادهای برگزار کننده همایش نامبرده افزودیم و نیز عدم شفافیت، گویا ایشان بعنوان یکی از برگزار کنندگان اصلا در جریان نبوده باشند.
    این را باید دوستان بپذیرند که مشکل اساسی عدم تصمیم گیری خود عزیزان بودند که متعهد به مصوبات نبودند، انتخاب سخنرانان غیر مسلکی و مصلحتی، مدیریت از کنترول هیئت رهبری خارج، در برابر مصارف هنگفت و کمر شکن که صورت گرفت منصفانه آنگونه که انتظار می رفت استفاده درست صورت نگرفت….

  5. خداوند انشاالله برای علما جید کشور علمای شیعه وسنی توفیق عنایت فرمایند تا راستای وحدت وتحکیم آن گام های مثبت وموثر بردارند وحدت ازنظر اسلام بسیار مهم واساسی است درسایه وحدت وبرادری است که انسان ها به آرامش زندگی خود را سپری می نماید تفرقه ناشی ازجهل است وباعث تباهی وبربادی ملت است حاصل آن فقر ورنج ودرد وهزران بدبختی وتیره روزی می باشد وحدت امنیت آسایش رفاه وخوشبختی را به بار می آورد

  6. خدمت برادر ارجمندم جناب آقای سید جعفر عادلی که بی تعارف به ایشان ارادت دارم و به وجودش افتخار می کنم عرض کنم که شما خود گفته اید که جزء مشاورین بوده و تا ساعت یک شب سر و کله زده اید. البته خود نیز شاهد بودم.
    ازریابی حاج آقای هادی را من در شب بعد از همایش طی مصاحبه ای شخصا انجام دادم و ثبت کردم تا در تدوین دست آورد همایش از آن استفاده شود. با دیگر شخصیت ها نیز مصاحبه شد که ارزیابی شان خیلی متفاوت با قضاوت شما بود. تعبیرات خود نمایی، چپاول و حیف و میل را که شما فرموده اید با دوستان مطرح کردم جوابی دادند که خصوصی برای تان می فرستم. شکی نیست که هر همایشی نقاط ضعف و قوت دارد این همایش نیز اینگونه بود که باید منصفانه ارزیابی شود.

  7. سید جعفر عادلی حسینی

    با احترام به دیدگاه جناب آقای ذکی
    اولاً من مشوره دهنده نبودم بعنوان میهمان شاهدبرخورد و بی مهری دوستان بودم.
    دوما؛ برای من جالب است دیدگاه دوگانه دوستان در حضور و غیاب. ..
    انشاالله موفق باشید.

  8. Sayednajeb Fatemynasab

    حاجی آقای ذکی واقعا به این بزرگوار سید جعفر عادلی جواب خوب و منطقی دادید به نظر بنده هم جناب آقای عادلی همانطوری که من هم در آن شب تصمیم گیری بودم به هیچ کس فرصت حرف زدن نمیداد و نظر پردازی میکرد واینکه میگوید به عنوان مشاور نبودم با حفظ ادب یا عمدا چنین میگوید یا که دچا ر فراموشی شده اینکه راز دار خوبی نیست یک چیز مسلم است اما اینکه ادعا میکند که مصلحت اندیشی شده اولا قابل قبول نیست چراکه همه افراد لایق و نخبه در سخنرانی گرفته شده بود بر فرض که بپذیریم به نظر من در بعضی جاها لازم است که مصلحت مسلمین در نظر گرفته شود چرا که اسم این همایش هم جایگاه علما در تحکیم وحدت اسلامی است اگر مصلحت اندیشی نشود از همان آغاز ریشه این وحدت و برادری را زدیم دیگرچگونه وحدت را تحکیم می بخشید برادر عزیز جناب حاجی آقای عادلی شما واقعا آدم بی انصاف بودید اگرنه این همه منفی بافی نمیکردید هر همایش نقض های خودش را دارد یک آدم عاقل هیچ وقت منفیات را نمیگیرد بلکه جنبه های مثبت و مؤثر را میگیرد که این همایش جنبه های مثبت زیادی داشت ونمایانگر وحدت مسلمین بود خداوند به شما انصاف دهد تا به ناحق قضاوت نکنید

  9. سید جعفر عادلی حسینی

    سید نجیب فاطمی نسب هرچند من نشما را بخاطر نمی آورم ولی متاسفم برای دروغ پردازی های شما که گویا من به هیچ کس فرصت حرف زدن را نمی دادم، من فقط یکبار به دفاع از خودم اظهار داشتم که من حاضرم رو در رو با آقای توانا بینشیم و باور نمی کنم که او چنین ادعایی را عملی نمایند.
    در آن تصمیم گیری اعضای اصلی موسسه باور نداشتند و بی اعتماد بودند چه رسد به من که میهمان بودم….
    مصلحت نیست که از پرده بیرون افتد راز
    ورنه در خانه رندان خبری نیست که نیست

  10. من هم در آن همایش حضور داشتم. جناب استادعادلی به نکته‌های خوبی اشاره کرده‌اند. نکته‌هایی که هر انسان با انصافی آن‌ها را تأیید میکند. مشکل این بود که با توجه به پرهزینه بودن همایش و این که از ولایات مختلف بزرگان گردآمده بودند لازم بود همه چیز قبلا برنامه ریزی می‌شد. مثلا مشخص می‌شد که کدام موضوعات در این همایش پرداخته شود و توسط کدام آدم‌های صالح و اهل. موضوعاتی در نظر گرفته می‌شد که جوامع اسلامی به خصوص افغانستان با آن دچار است و برای هرکدام راه حل پیشنهاد می‌شد و این کار از کسانی ساخته است که اهل دانش و مطالعه و پژوهش باشند نه از سیاست‌مدارانی که نه اهل مطالعه هستند و نه اهل نظریه پردازی. برای سیاست‌مداران و شخصیت‌های تشنه سخنرانی و تشنه مطرح شدن هم راه حلی می‌یافتند؛ آنان را به عنوان مهمانان خاص در جایگاه می‌نشاندند و یا با بردن نام‌شان احترام می‌کردند اما آنان باید شنونده می‌بودند.

  11. برادر گرامی جناب آقای فاطمی به نکات خوبی اشاره کردند یکی ترکیب سخنرانها و دیگر مصلحت اندیشی. در شرایط فعلی در کشور ما مصلحت یک راهبرد است. دنیا هم این ضرورت را درک کرده و بر همین اساس حکومت مصلحتی وحدت ملی را پیشنهاد و عملی کرد. ولی بعضی از دوستان از این نکات غافلند. بله در دراز مدت باید امثال این معضلات با فرهنگ سازی و گام به گام حل شود. به هر تقدیر از تذکارات بجای استاد فاطمی قدردانی می شود

  12. Sayednajeb Fatemynasab

    برادر گرامی جناب آقای عادلی تا هنوز من شما را یک شخصیت فرهیخته میدانستم و از شما توقع نمی رفت که از ادب بیرون شوید و غیر منطقی باشید میبخشید آقای عادلی آن شب اگر یادت باشد من در کنارت نشسته بودم حیف که شما به خاطر رد کلماتم خود را به ناشناسی میزنید و میفرماید که نظر نمی دادید شما با حاجی آقای هادی به عنوان یک مشاور تشریف آورده بودید عجب است حاجی آقای هادی از برگزاری همایش راضی بودند اما شما ناراضی شاید شما به خاطر اینکه مجری برنامه آقای توانا بودند و شماهم که با توانا مشکل داشتید به نظر میرسد که یک دلیل بارز مخالفت شما با همایش این باشد که طبق تمایلات شخص خود شما نبوده باید مصلحت شخصی بر مصلحت نوعی مقدم نشود و جنبه های مثبت همایش را مد نظر گرفته منصفانه قضاوت کنید دیگر حرف ندارم امیدوارم از روی احساسات شخصی تان به این موضوع نگاه نکنید

  13. Sayednajeb Fatemynasab

    آقای سید اسحاق شجاعی من از شما یک سؤال دارم میشه به ما بفرمایید افراد صالح که شما مد نظر داشتید که به عنوان سخنران انتخاب شود کی ها بودند ؟ برادرم موضوع همایش مشخص بود و حتی برای وحدت جامعه طرح از طرف آقای عالمی پیشنهاد شد ببخشید آن افراد را که به نظر شما اهل مطالعه و پژوهش نیست اتفاقا بیشتر اهل

  14. Sayednajeb Fatemynasab

    این افراد اهل پژوهش و مطالعه هستند درهمین راه قدم برداشتند و یک عمر است که برای تحکیم بخشیدن وحدت بین مسلمین زحمات شبانه روزی کشیدند و حرف های این افراد است که تأثیر بسزای دارد نه حرف یک ملای ده خداوند به وضوح عنایت کند

  15. سید جعفر عادلی حسینی

    با سلام به همه خوانندگان این کامنت ها
    با معذرت که در این روزها بخاطر بی برقی پایتخت کشور، موفق نمی شوم که به شبکه های اجتماعی مراجعه و پاسخ کامنت دوستان را به موقع بنویسم. پیرو موضوعی که دوستان در جواب کامنت های قبلی من مطرح نمودند، تذکر مواردی را ضروری می دانم:
    1. همانگونه که می دانید کلمه نقد، برای شناخت محاسن و معایب به کار رفته و به قول اهل لغت سره را از ناسره باز شناسد.
    بدون شک نظر دادن و داوری کردن درباره ی عملکرد مثبت یا منفی، اشخاص و مجموعه ها، و ساده تر بگویم، ارزیابی و برملا نمودن ضعف و قوت ها بخاطر تقویت و رفع اشتباهات و انجام اصلاحات است، نباید چنان حساسیت را به دنبال داشته باشد که کار، اهل علم و فرهنگ را به بجای انتقاد پذیری و یا جواب منطقی(قناعت کند یا قناعت دیگران را حاصل نمایند)، به زنانه خبری و یا شبیه دعوای پیره زنان بیانجامد و بجای اینکه ازنقدبجا ومفید استقبال شود، بزرگواران واکنش نشان دهد، در حالیکه نقد مقدمه تکامل عملکردهاست.
    2. من نمی خواهم به کامنت های که قبلا پاسخ داده شده، مجددا آن را تکرار و بدان بپردازم، صرفا من باب تذکرعرض می کنم:
    – همراهی من با جناب استاد اسلامی و استاد شجاعی، بدین معنا نیست که دوستان می فرمایند که گویا من تحت تاثیر قرار گرفته و دیدگاه آنان را باز نویسی می نمایم، عنوان و اهداف همایش را که آقای اسلامی به نکاتی از متن بروشور اشاره نموده بود، به تایید دیدگاه ایشان، اصلا با برنامه های این همایش همخوانی نداشت. جناب آقای شجاعی به پُرهزینه بودن همایش و انتخاب سخنرانان اشاره داشتند و حقیر به مصلحت اندیشی مسئولین و مصارف کمر شکن همایش پرداخته بودم.
    – از هر انسان با انصاف که پرسیده شود، با توجه به پرهزینه بودن همایش که تعداد زیادی از ولایات مختلف در مزار شریف گردهم آمده بودند، شرکت کنندگان از کدام شخصیت علمی و صاحب نظر در موضوع مربوطه بهرمند شدند، هرکدام پاسخ خواهند داد که جلسه خیلی کسل و خسته کننده بود، آیا این مصارف هنگفت و کمر شکن، حیف و میل بیت المال نیست؟
    حیف و میل تنها به سرقت کنندگان اطلاق نمی شود، اصراف و استفاده نادرست از امکانات و بیت المال حیف و میل است.
    سخنرانان نیز معترض بودند، حجت الاسلام محمد حسین جعفری یکی از سخنرانان که دوستان اسرار داشتند ایشان به زبان پشتو صحبت نمایند، او در نخستین سخنانش لب به اعترض به تشکیل دهندگان این همایش گشود، صدیق افغان که ریاضی دان است معترض بود که چرا همایش توسط وی بعنوان بزرگترین پروفیسور جهان افتتاح نگردید، هرچند بخش دوم همایش با سخنرانی ایشان افتتاح شد، بعضی سخنرانان و سیاست مداران که نخود هرآشی هستند و در هر موضوع صاحب نظر و به گفته جناب استاد شجاعی اگر بحث نجوم هم باشد، این حضرات باید سخنرانی نمایند.
    3. یکی از بزرگواران در کامنت شان آورده بودند، در شرایط فعلی کشور ما مصلحت یک راهبرد و ما بدان ضرورت داریم و حکومت مصلحتی وحدت ملی را یک حرکت عملی خوانده بود. مگر مردم ما از مدتها بدینسو شاهد چانه زنی های حاکمان قدرت سیاسی حکومت وحدت ملی وابسته به گروههای اقوام خاص نیستند که اقشار مختلف جامعه از آن به ستوه آمده اند و اولین آزمون برای حکومت وحدت ملی اینکه چهار شبانه روز پایتخت کشور در تاریکی بسر می برد و این چه مصلحتی است؟
    4. دوست دیگری تحریر نموده بودند که آقای هادی از برگزاری همایش راضی بودند و اما شما بخاطر مجری بودن آقای توانا مشکل دارید.
    عزیزم چنین نیست، نظر آقای هادی محترم است ولی من کار به کار آقای توانا نداشتم، هرچند دوستان به من گفتند آقای توانا در باره شما اگر و مگرهایی داشته و دارند، من با آقای توانا تماس گرفتم، ایشان کما فی السابق اظهار اخلاص وارادت نمودند، بعدش دوستان مزار نگران حضور آقای توانا بودند و حتی اظهار می داشتند که جناب آقای وحدت معاون محترم ولایت نیز توصیه فرمودند سعی شود که وی در برنامه ها حضور نداشته باشند که ایشان مشکل آفرین هست.
    5. در پیام های خصوصی که دوست قدیمی ام جناب آقای مبارک شاه محسنی، بعنوان گلایه به نمایندگی از حضرت آیت الله میرهادی سجادی(دام عزه) به من فرستاده بودند، ضمن گلایه اظهار داشتند:
    – حجج اسلام؛ سید محمد هادی«هادی» رئیس بنیاد فرهنگی، تبلیغی پیامبر اعظم(ص)، شیخ نادرعلی مهدوی مشاور رئیس جمهور در امور قومی و سید محمد حسین محقق زاده منشی اول شورای علمای شیعه افغانستان در دفتر موسسه فرهنگی، خدماتی ثقلین مقیم مرا به سید گرا و فتنه گر خوانده بودند و حاج آقای سجادی از من دفاع نمودند، با تشکر از عنایت حاج آقای سجادی که خیلی به ایشان احترام و دوست شان دارم، در همین صفحه از حضرات که در بالا نام بردم، تقاضا مندم چنانچه حرف و سخنی و یا احیانا اسنادی برعلیه من داشته باشند بدون تعارف در همین شبکه اجتماعی ارائه فرمایند.
    با عرض و معذرت، مَثَل معروفی است که می گوید: «الغریق یتشبث بکل حشیش». غریق به هر شاخه خشکیده ای برای نجات خود چنگ می زند. اقتدارگرایان فقط بخاطر نقد غرق نشده اند، مشکل شان آن است که از پشتوانه لازم انتقاد پذیری نیز بی بهره اند.
    اگر من از نوشته های اسد بودا و امثالهم انتقاد نموده ام، در همان آغاز(چند سال قبل) باورم این بود که آنها با نشانه گرفتن سادات که در حقیقت سید زدایی مقدمه مذهب و دین زدایی هست، اگر بعضی ها بخاطر یاد آوری از مقالات ضد دینی آنان همانند؛ روایت نژادگرایی خر در کتاب اصول کافی، نامه به امام محقق کابلی، …..
    یا اگر من به حمایت از حضرت آیت الله سید محسن حجت در موضوع مبارزه ایشان با فرقه ناجیه و یا تکفیر نویسنده کتاب گمنامی قلم زدم و حمایت نمودم، مرا به چنین عنوان اتهام می نمایند، پیشمان نیستم، نه اینکه مثل بعضی دوستان که از حضور ایشان در همایش نگران باشند و اگر در این راستا مرا متهم به فتنه گری نمایند افتخار می کنم.
    می بایست که دوستان به جای نفرت و توهین و تهمت، بر الفت و محبت و خیرخواهی و نیکویی تاکید و کمک نمایند.
    اوصیکم و نفسی بتقوا لله.
    والسلام علی من التبع الهدی

  16. در معنی و هدف نقد با جناب استاد عادلی موافقم، به تعبیر اصولی ها شبهه مفهومیه در ما نحن فیه وجود ندارد. تمام سخن سر مصداق است. هر سه بزرگوار در نقدهای شان یک لنگه نقد که همان معایب باشد را گرفته و مانور دادند، گویا این همایش اصلا محاسن نداشته و از ریشه غلط بوده است و این به نظر ما غیر منصفانه است.
    اینکه می فرمایید:
    «شرکت کنندگان از کدام شخصیت علمی و صاحب نظر در موضوع مربوطه بهرمند شدند، هرکدام پاسخ خواهند داد که جلسه خیلی کسل و خسته کننده بود، آیا این مصارف هنگفت و کمر شکن، حیف و میل بیت المال نیست؟»
    دیدگاه ما غیر از این است. وانگهی عین همین اشکال بر ده‌ها همایشی که در کابل با نقش آفرینی حضرت عالی یا دیگر نهادها برگزار شده بود نیز وارد است. چه بهره‌ای داشته بجز مصارف؟ اگر چند کتابچه و گزارش پس از آن را ملاک و دست‌آورد بدانید این همایش هم این پیایند را داشته و خواهد داشت. به گفته بسیاری از شرکت کنندگان نخبه تنها همایشی که در آن از کسالت خبری نبود، این همایش بود به دلیل اینکه از صبح تا آخر از آمار شرکت کنندگان کم نشد.
    راجع به هزینه نیز این طبیعی است که اگر کسی همایشی با این گسترگی برگزار می‌کند باید هزینه کند، اگر هزینه نبود شما و امثال شما از کابل و جاهای دیگر تشریف می‌آوردید؟ قطعا نه. اینکه می گویید کمرشکن است عجیب است؟ گویا شما هزینه کرده اید صاحبان هزینه که راضی هستند و آن را کمرشکن نمی دانند؟! وانگهی دوستان نقاد گویا علم غیب دارند و آمارهای حدسی می دهند از صد هزار دالر تا دو صدهزار و…
    اعتراض جعفری و صدیق افغان هم وارد نیست، طبق گفته دوستانی که وظیفه مهمانداری در هوتل‌ها را داشتند آقای جعفری خودش به خواب مانده بود، چطور امکان دارد که همه بیایند آن وقت یک نفر جا بماند و دیر تشریف بیاورد؟ راجع به صدیق افغان که گفته من باید افتتاح کننده می بودم، باید گفت: در کشور ما چه کسی می‌گوید که من اول نباشم؟! جلسه علمایی بود نه پروفیسوری!
    راجع به حکومت وحدت ملی بسیاری از تحلیلگران داخلی و خارجی و نیز حقیر که در آن ایام کابل بودم، شاهد بودم که اگر مصلحت اندیشی نمی‌شد کشور بسوی بحران و جنگ پیش می‌رفت و چانه‌زنی ها هم بی نتیجه بود و همین مصلحت اندیشی بود که به پایتخت روشنایی آورد!

  17. با سلام خدمت تمام دوستان و اندیشمندان فرهیخته:اما بعد دوستان دو طرف که نقد کردن و یا جوابیه برای نقد ها نوشتن از دوستان و آشنایان هستند بنده قصد توهین یا اسائه ادب به هیچ کدام شان را ندارم. و لکن عرض کوچک حقیر این است که: این خود زنی ها برای چیست؟ بقول دوست ما که از جیب شما که نرفته! شما فرض کنید «همایش» نه بلکه «نمایش» آیا این نمایش در برابر کیست؟ دوستان و آشنایان؟ نه ،کیست که حضرت آیت الله سجادی یا بقیه ی برگزار کننده گان را نشناسد؟!!! آیا نیاز هست که این همه مصرف کند تا خود را به دوستان نمایش دهد؟ خیر. پس اگر نمایش هم باشد نمایش یک جمع علمای است در مقابل عالم نماها و دانشمند نماهای که امروز خود شان را در جهان به عنوان اسلام شناس جا زده اند و از کشور های غربی به سوی آنان جذب می شوند، در دنیای امروز یکی از حربه های بسیار قوی حمایت جمعی از یک ایده و حکومت و نظام است و در موضوع ما نیز چنین اجتماعی از همدلی و وحدت و اتحاد علما و دانشمندان و فرهیختگان شیعه و سنی حکایت دارد که خاری است در چشمان داعش و تیری در قلب حامیان آنان، اگر هیچ ثمری دیگری هم نداشته باشد این ثمر کافی است که به آنان نشان دهیم که تمام علمای شیعه و سنی یا قسمت اعظم آنان که جمع شده اند هیچ گاهی داعش و حامیان آن را نمی خواهند و در کنار هم دست متجاوز را قطع خواهند نمود، چه پشتون چه هزاره چه ازبک و چه تاجیک و… همه جمع شدند بر علیه افراطی گری، تکفیری ها و داعشی ها صحبت کردند از رسانه ها پخش شد و آنان دیدند.بعضی دوستان اشکال داشتند که این همایش جنبه ی تبلیغاتی دارد!! تعجب است تمام کار های سیاسی اجتماعی جنبه ی تبلیغات و رسانندگی و پیام دارد اما پیامش به که هست؟ خوب معلوم است دشمن، نه دوستان.وانگهی جالب این است که بعضی دوستان نام نوشته های خویش را گذاشته بودند «نقد» و جدا کردن سره از ناسره!!! ولی متاسفانه ما هر گشتیم و جستجو کردیم چیزی بنام «سره» نیافتیم همه اش هرچه در این مسودات بود «ناسره» بود، این خیلی بعید است از این فرهیختگان!! حد اقل یکی از محاسنش را نام می بردید تا «نقد» صدق می کرد در حال که شما همه را انداختید دور‍! فکر نکنم کسی نام آن را «نقد» بگذارد بلکه بیشتر به «فقد» شباهت دارد تا نقد!در اخیر عرض کنم که همان طوری که گفته شد این همایش آن قدر نقایص نداشت که ارزش این همه جنگ و جدل و دعوا و مدافعه و مرافعه و رقص قلم را داشته باشد، بله مثل معروف است که: «کوه هر قدر بلند باشد به همان اندازه دره اش عمیق است» لذا کار هر اندازه بزرگ باشد به موازات آن نقص و کمبودی دارد بهتر بود دوستان – آن گونه که فرموداند: که از روی دلسوزی این مطالب را نوشته- اول جنبه های مثبت آن را یاد آور می شدند بعد نقطه های منفی آن تذکر می دادند تا در آینده دیگران و دیگران مراعات می نمودند نه اینکه از اول همه را سیاه رنگ نموده و زحمات چندین و چند روزه این عزیزان را که این همه زحمت کشیدند، نادیده بگیرند زیرا در این صورت حساسیت ها را بر می انگیزانند طبعا در این صورت نتیجه ی مثبت نیز ندارد کما اینکه مشاهده شد.و من الله التوفیق.

  18. از نوشته بسیار عالی و منصفانه جناب استاد شاه انجیری کمال تشکر را داریم که با ما همگام شدند. و از واژگان همایش و نمایش و نقد و فقد بهترین بهره را برده و روشنی بخشیدند

  19. خواهش می کنم جناب استاد زکی البته ما هم معتقدیم که این همایش نسبت به حجم که داشت یک سری نقایصی و کمبودات داشته کما اینکه خود جنابعالی و همکاران شما نیز متوجه آن شده اید که ان شاءالله در دفعات بعد رعایت شود.

  20. سلمان احمدی

    از روشن گری استا د محترم آقای شاه انجیری که با حسن نیت وکمال ا دب به نکات اساسی ا شا ره نمو دند ؛تقدیر وتشکر می شود
    جها ن سپا س ا ز زحمات برا در بزگوارجناب آ قا ی ذ کی نویسند مود ب ونکته سنج که باکما ل احترا م واستد لا ل نقد آقایان اسلامی ,شجا عی ,وعادلی را کلمه به کلمه با برهان قاطع نقد نمودید وقضا وت را به عهده ای خوانندگان منصف وبدون غرض گذا شتید

  21. توضيح يك نسبت ناروا: «دوستان مزار نگران حضور آقای توانا بودند و حتی اظهار می داشتند که جناب آقای وحدت معاون محترم ولایت نیز توصیه فرمودند سعی شود که وی در برنامه ها حضور نداشته باشند که ایشان مشکل آفرین هست» جملات فوق در يكي از كامنت‌هاي جناب آقاي استاد سيد جعفر عادلي آمده بود. و چون مربوط به يك مقام رسمي يعني حاجي وحدت معاون مي‌شد از ايشان سؤال كردم آيا شما يك همچو دغدغه‌اي داشتيد؟ ايشان در پاسخ نوشتند: «سلام خسته نباشید چيزی که در مورد توانا به من نسبت داده دروغ است» آقاي عادلي عزيز مي‌تواند بگويد اين دوستان مزار چه كس يا كساني بوده كه اين نسبت دروغ را به آقاي وحدت داده است.

  22. سید جعفر عادلی حسینی

    جناب استاد ذکی این فرمایش را باربار جناب آقای محسنی در همان جمع از جانب آقای وحدت فرمودند.

  23. به نظر می‌رسد نقد بنده و آقای اسلامی بی‌طرفانه و دقیق است؛ زیرا معلوم است که بزرگواران عادلی و زکی از دست‌اندرکاران و مسوولین همایش بوده‌اند و راز و رمزها و جرئیات در نزدشان موجود است. ما تنها در همان محفل شاهد و ناظر بودیم و از پشت پرده بی‌خبر؛ آنان دست در کاسه داشتند و بسیار اشارات و کنایات در سخن شان موجود است.

  24. جناب استاد شجاعي شايد خبر نداشته باشد كه بنده اولين نقدي كه بر نقد نوشتم در جواب آقاي اسلامي بود. وقتي كه شما شايد به فكر نقد نويسي هم نبوديد نه شما و نه استاد عادلي. زماني كه آمدي با آقاي موحد مصاحبه كني و به ايشان خبر دادي كه من هم نقدي دارم كه قصد انتشار آن را دارم. بنده در همان زمان جوابيه آقاي اسلامي را نوشته و به آقايان موحد، حسيني قاضي، حسين آغا، اساتيد ثقلين و… ارائه دادم و روز بعد به فيس بوك گذاشتم. البته اسم نوشتار آقاي اسلامي را نمي توان نقد گذاشت بلكه به تعبير استاد شاه انجير به فقد بيشتر شباهت دارد تا نقد. راجع به نوشتار شما (استاد شجاعي) هم كه اعم از مدعا بود كامنت نوشتم و بيشتر از آن چيزي نداشت كه نياز به تبيين داشته باشد. وانگهي تمام نوشتار من در پاسخ به نوشتار و اشاراتي است كه در متن‌ها آمده و مثل شما به حدسيات متوسل نشده ام و دست و كاسه اي‌ را هم يدك نمي كشم

  25. در نوشتار من هيچ اشاره و كنايه‌اي وجود ندارد همه اش صريح است. اگر در سخنان استاد عادلي كناياتي باشد خودش حي و حاضر است و پاسخگو

  26. بر روح و روان سعدی صلوات…………. بر جاه و جلال مهدی(عج) صلوات……………بر نقد و نگارش و بحث و جدل ………… تا وقت و زمان بعدی صلوات.